annem güneş sezai akmen anısına

Sanatın kolay olmadığı dokusuyla Kıbrıs adası ve Lefkoşa Belediye Tiyatrosu her katmanda zorluk ve sanatsal anlamda çizgisinde çok önemli değerleri kaybetmeden, ötelemeden çok uzun yolun 45.yılını kutlamayı aralıksız çalışmalarıyla tamamlamış . Nazım Hikmet’le ada seyircisini buluşturmuştur. LBT 45 yıl boyunca değişen tüm şartları kendi içinde tedavi ederek yılmadan geleceğin sanatçılarını yetiştirmek,gençlik ve çocuk tiyatro oluşumlarına önem vermek olarak  ortaya koymuş. Festival çabası ve bunun süreklilik kazanma başarısı yıllar içinde  başka bir zenginliğini getirmiş.Şimdilerde  ise söz konusu çabanın uluslararası platformlara taşıma heyecanı yeni  bir duruşun güven ve çeşitlilikle  sağlanabileceği düşüncesi  LBT yapısı içinde öne çıkmıştır. 

LEFKOŞA BELEDİYE TİYATROSU 

LBT ‘nin Kuruluş  amacında güven ,emek,sevgi,çalışma, birliktelik ve ustaların desteğiyle sanatın tüm olumlu etkilerinin baş tacı yapılmış. Yine  sanat yapısı içinde dünden bugüne ve geleceğe kuşaklar arasında sanatçısı,yöneticisi hatta seyircisiyle mükemmel ilişkinin sanatın tılsımında , yükselişini sağlayan gücünü bulması en dikkat çekici özelliği olmuş.Toplumsal sorumluluğunu kaybetmeden LBT tüm üyeleriyle sanatsal çabasının 45 yıllık özenli yaşamında,  Nazım Hikmet ‘in hayatının ağırlıklı olduğu belgeselini oyunlaştırma çabasıyla bir usta bir diğer ustanın  baş kaldırı ögelerini törpülemeden,oyunuyla aşkın şifalandırıcı yanını merkeze alarak ‘Aşk İçinde Mahpushane’ adlı oyunuyla perdesini açmıştır. 

NAZIM HİKMET VE  …

En karanlık zamanlarda bile’’Karanlığın ve çığlığın içinden güneşli elleriyle kapımızı çalacak olan gelecek güzel günlere güvenimi kaybetmedim hiçbir zaman ‘’ diyen dünya şairi Nazım Hikmet  buluşması aynı zamanda yaşam öyküsünde  de  yazarak bedelini ödemiş şairimizi sahneye almak, seyirciyle buluşturmak gücünü kendinde bulanlara ,hayat verenlere  gerçekten büyük sorumluluk getirdiği gibi bahtiyarlığı da Yaşar Ersoy ustanın dediği gibi beraberinde getirmiştir. Nazım Hikmet’in  kendine özgü dil ve özgün uslubuyla edebi kimliğinin tüm alt başlıklarında hayat tarzına uygun insan ve direniş öyküsünü bulmak,haksızlık karşısında kararlılığıyla duruş eylemi getirmiştir.

Nazım için aşk gerçeğin içinde başka türlü bir direniş  ve vazgeçilmezidir.Aşk onun hareket noktalarından en güçlüsü,hayatının büyüsüdür.Aşkla sarılır tüm kadınlara,aşkla sarılır tüm kavgalarına …

I9 YAŞ  genellikle geçici bir dönem ve bir sürü sorunların cevapsız kaldığı dönem olarak anımsanılmasına rağmen Nazım için ayrı bir önemi ,duruşu hatırlayış olarak tanımlar.

KADINLAR VE MEKTUPLAR 

Nazım Hikmet  Nüzhet Hanım , Münevver Andaç,  Vera Tulyakova  ve Piraye Altınoğlu  kadın isimleriyle daha çok anılmıştır. Piraye ise onun en büyük aşkı olarak tarihine  geçmiştir. Nazım Hikmetin yaşamı birçok kadının etkisi altında şekillenmiş ve onun sanatını beslemiştir. Aşka ,aşık bu adamın hayatında birçok kadın yer almış. Nazımın mektupları kadınlarına ,dostlarına yazdığı içtenliğiyle özel hayatını,duygu ,hayal ,hayal kırıklıklarıyla,itiraf ve itirazlarının özgürce yansıtıldığı edebi eserler olarak değerlendirilmiştir. ‘Aşk İçinde Mahpushane’ Oyununda insan olarak şairin tüm özünü ,kadınlarıyla 13 yıllık mahpushane yazışmalarının önemi vurgulanmıştır.

OYUN ÜZERİNE NOTLAR

Oyun 1938  Nazım’ın mahkemece tutuklanma sahnesi,tutukluluk yılları,aşklarıyla birlikte toplumsal çatışmalar sahneye aktarılmış.Hayal ve gerçeklerin kolkola uygunluğuyla  olması gereken Epik anlatım kurgulanmış.Öze destek anlamında  zaman öncesi ve sonrasını ya da ilerisi olarak tanımladığımız biçimsel teknik uygulanmış.Şiirlere ise bütünün tamamlayıcı parçaları olarak işlevsellik kazandırılmış,belgesel anlamda katkının bütünsellik içinde aykırı olmaması için mektupların içeriği bu anlamda doğrudan oyuncularla sahnede seslendirilmiştir.

EFSANE BİR USTANIN KALEMİ,  YÖNETMENLİĞİYLE 45.YIL 

 Kıbrıs Türkü tiyatro yazar ,yönetmen,oyuncu  Yaşar Ersoy Ankara Devlet Konservatuvarını1975 yılında bitirmiş,aynı yıl Kıbrıs Devlet Tiyatrosu’unda göreve başlamış.1980 yılında Lefkoşa Belediye Tiyatrosu kurucuları  arasında bulunmuş.LBT ‘nun uzun yıllar sanat yönetmenliğini yapmış, 40’tan fazla oyun yönetmiş 50’den fazla oyunda sanatçı olarak rol almıştır. Kıbrıs Tiyatro Tarihinde önemli bir yere sahip olan Ersoy halen sanat yönetmeni olarak görev yapmakta. ‘AŞK İÇİNDE MAPUSHANE’adlı projeyi oyunlaştırıp,yönetmiş hatta dramaturgi çalışmasına da  dokunuşu olan ustanın başarılı çalışması aylardır kapalı gişe oynama mutluluğunu Lefkoşa’ da yaşamakta.Yaşar Ersoy Kıbrıs Türk Tiyatrosunun üreten,mücadelesi çoğunlukla  sanat için devam eden,Kıbrıs Türk Toplumunun yine toplumsal hareketinin siyasi dokunuşlarıyla da efsane ismi olmuştur.

OYUN ÜZERİNE….

Oyunun oldukça yoğun bir araştırma ve çalışma sonunda metninin  oluşturulduğu  ,anlatım teknikleri bakımından öz ve biçim olarak ortaya çıkan yoğunluğun ayrıştırılması ve seyirciye sahneden ulaşmak  anlamında belirli süreye aktarılma zorunluğu adeta yazar olarak değil ama yönetmen olarak ustayı zorladığı düşünülmüş. Tecrübesi ve özenli çalışmasıyla bunların üstesinden yazar-yönetmen ,dramaturg şapkasıyla Ersoy’un geldiği görülmüş olması üstte bahsettiğim gibi uygulanan birden fazla tekniklerin ayrıştırıcı özelliklerinden yerinde faydanılması gerçekten memnuniyet verici olmuş,sahnenin akış içinde bölümlenmesi ilgili dekor parçalarının işlevselliği,sadeliğiyle özün yoğunluğunda biraz soluk aldırmaya müziğin damakta kalıcı tadıyla birlikte yardımcı oluşu,ışığın genel aydınlatma tekniğiyle esas alınarak ve bazı ışıksal vurguların yerinde uygulanması,kostümün biçim ,renk olarak dönemsel ve işlevselliği en iyi şekliyle uygulanışı alkışlarımızı almıştır.

O3. 06.2025 tarihinde seyircisiyle buluşan oyunun takım oyunculuğuyla seyircisinin  karşısına çıkan  kadrosunda A.Şabanlı,İ.Seylani,Ö.Oktay,H. Tezcan,D.Özata,M.Günalp,K.Altaylı,U.Ersoy,A.Erginel rol almış.Bütünün her parçasında yer alan oyuncuların başarısı 90dakikanın üzerinde ,sürekli sahne üzerinde inanılmaz tempolarıyla gerçekleşen performanslarını ayakta alkışlamak inancı oluşmuştur. Seyircileri yerinde bile yoran bu temponun oyunda olan  oyunculara için biraz daha düşürülme şansının verilmesi temennimdir…

Ö.D.Yetkili,S.Kanatlı,F.Çiçekli,U.Ersoy,M.Eseri,F.Çelik ve A.Moda,M.Demir ‘in  oyuna olumlu katkıları için de kutluyoruz.

OYUNDA VE…..

Nazım’ım insan olarak tüm duyguları,aşkları ,şiirleri,mektuplarıyla yalın ama gerçek haliyle sahneye taşınması ve politik yapısının oyun dokusu içinde sahnenin tam ortasına bırakılma düşüncesiyle günümüz güncel olaylara ulaşan mesajların anlam kazandırılması… Nazım’ın 19 yaş tutkusunun sahneye taşınması ve gençliğin cesur ,eylemsel hallerinin aktifleştirerek başarıyla İzel Seylani tarafından uygulanması seyircisine  görsel ve düşünsel çalışma olarak katılmış olması sahne üzerine bir başka başarıyı getirmiş.Aytunç Şabanlı ise baş kaldırışının kararlılığından,aşka dair değişimin bedensel ve ifadesel geçişlerini başarılı ışık tasarımının desteğiyle de kusursuz oyunculuğuyla aktarabilmiştir.İzel Seylani ses ,bağlamayla uyumundan oyunu yönlendiren dinamizmin oyunculuk halleriyle ifadesinde ve Nazımlar arasında oluşan geçişlerinde mükemmeli yakalamış.Nazımın kadınlarının kadınca hallerini ifade etme usuplarında ortaklık,seslerinin rengine yansıyan duygusallık ve tempolarında oluşan ortak güç, takım  oyunculukta zirveyi  işaret etmek ötesi kadınların eylemleri olmuş.Umut Ersoy,Altekin Erginel,Kurtuluş Altaylı farklılıkların oluşturduğu ortak rengi uygularken yine farklılık anlamında bedensel jestleriyle başarıya imza atmışlardır.

Ve perde açılır!… Kapanır! Hep açıkta varlığın  sürdürür… 

Teşekkürler ada’nın efsane ustası  Yaşar Ersoy yine aydın duruşunuz, inançlarınız, fikirleriniz, mükemmel projenizle  bizi LBT Sahnesinde ağırladınız. 

Teşekkürlerimiz,  yenisinde buluşmak temennisini yinelemek üzerinedir…

FÜSUNAKMEN BALKAYA/18.022026  

LBT SAHNE/LEFKOŞA