BAŞKENT BÜYÜK TİYATRODA İBSEN, YALMAN, KURTHEDDA GABLERBULUŞMASI / FÜSUN BALKAYA

Henrik İbsen yazar, yönetmen, şair ve tiyatro da eleştirisel gerçekçi akımın önde gelen ismidir. Modern tiyatronun da babası olarak bilinir. Bir Bebek Evi, Hortlaklar, Bir Halk Düşmanı, Yaban Ördeği, Denizden Gelen Kadın, Hedda Gabler, Yapı Ustası Solness, John Gabriel Borkman aklımıza yazarın onca eserleri arasında ilk gelenler arasındadır. Shaw, Wilde, Miller, Joyce, O’Neill gibi yazarlar da ondan etkilenmiştir.

Kadın , İbsen ve Hedda Gabler
İbsen kadın kimliğinde hayatımızda yer alan anne,kızkardeş,eş gibi önemli kadın figürlerin, kendi yaşamlarında varlık göstermelerini hatta toplumun kendilerini verdiği yerin ötesinde olmaları gereğine inanmıştır.

Hedda Gabler( Tesman) ise erkek gibi yetişmiş ,güçlü olmayı, özgürlüğü İbsen sorunsalında yinelemeyi tercih eden bunu yaparken de çevreyi mükemmel bir kurgu ile kullanan ,bedeninin özelliklerini belirgin şekilde öne çıkarmayan ama bu ikilemi de fazlası ile özde yaşayan ,bunu da farklı başarmış gibi gösteren aslında başarısı tartışılabilen ve ölüme giden yolda bile yapısında heyecanlandırıcı ögeleri zorlayan , güçlü görünme tatların tutsağında ama güçlü bir babanın kızı özelliklerini benimseyen mutsuz bir kadın Hedda Gabler.

İbsen aile içinde geçici iyileştirmelerle ilişkilerde ortaya konan otorite ve baskının daima karşısında durmuştur.Doğru sorunsalı ortaya konmayan ilişkilerde geçici mutlulukların sarsıcı sonu olabileceğini savunmuştur.Gerçek mutluluk ve erdemi savunmuştur.Yozlaşmaya karşı durmuş.Yazgı, güçlülükle birlikte varlığını kişiye taşımıştır..

Hedda’nın Gabler ‘den Tesman’a geçişi bir gereksinim bir korunma durumunun zorunluluğu ile oluşmuştur.Lovborg ve koca Tesman çok farklı yapının temsilcileri olmuştur.Bunlar Hedda’nın sonunu getiren ilişkilerde olamayacakların iki ucunda durmuşlardır.Diğer kadınlar Julia Hala ,Thea,görmediğimiz hala Rina ve Berta da Hedda’nın güçlü figürü tamamen yok olmuştur.Bu durum aynı zamanda erkeğe bağlı kadınlar ile bunu reddeden Hedda Gabler’in tercih ettiği hayat içinde bir çözümsüzlüğün hazırladığı Hedda çözümü olmuştur.

lifeart

Oyun Üzerine;

Sibel Özer Chulliat(Hedda Gabler Tesman)Oyun süresince sergilediği müthiş performans ile birlikte gergin ,saldırgan hatta özgürlük tanımlarında yaşanan evliliğin Hedda yapısında oluşan baskısının getirdiği korunaklığın adım adım yalnızlık ve kopuşa tırmanıştaki estetik zerafet ile oyunculuğun zirvesi Özer Chulliat tarafından zorlanmıştır.

Julia Hala ile girdiği ilginç ve rahatsız edici ama bir okadar da kadınsı detayların getirdiği seyircinin tebessümle soluklandığı anlarda ise Hedda ‘nın gizlediği ,ötelediği kadınsı yapının saklı tadlarını farkettirmede ki başarısı ise iki kişilik Hedda’nın bir başka güzelliği olarak ortaya Özer Chulliat ile mükemmel vurgulanmıştır.
Duygu geçişlerindeki ustalık ise seyircisine yaşattığı bir armağan olmuştur.

Olcay KAVUZLU (Yörgen Tesman)Hedda için ihtiyaç duyulan bir kocanın tüm özelliklerini ,beklenen uyum içinde taşımıştır.Dışarıdan ,içeriye geçemeyen mükemmel babanın gölgesinde itaatkar ,uysal damat-eş kimliğini Kavuzlu oyunda başarı ile göstermiştir.Etik anlamda giriştiği Lövborg için yeniden yazma çabası ise onun dingin oyunculuğunda hayat bulan ve yakışan sabrın anlamlı bir başka çözüm çabası olmuştur.

Maral Üner(julia Hala)Sanatçı sahne de geçen yıllarının güzelliğini her anlamda seyirci ile paylaşırken ,Julia Hala’nın Tesman’ın evliliğinden hoşnut olmayan ama kabullenişinde ki farklılığı gözden kaçamayan bir oyunculuk ifadesinin ayrıcalığı olarak hepimizi büyülemiştir..

Murat Çıdamlı(Eilert Lövborg)Beklediğim oyunculuğun çok azını aldığım Çıdamlı’nın ,Lövborg rolünde seyircisine geçen bir rahatsızlık veya çözemediğim çözümsüzlüğün geçici olduğu inancım bile beni bu başarılı sanatçı için rahatsız etmiştir.

Seval Ersu (Thea Elsted)Genç sanatçının güzelliği kadar rolüne getirdiği oyunculuk enerjisi de bu çok tecrübeli oyuncu kadrosu içinde ,gelecek de yeni çok başarılı bir oyuncunun doğru yorumladığı rolü ile de seyirciye oyunculuk adına müjdesi olmuştur.

Mesut Turan (Hakim Brack) Sahnede beklenileni seyircisi ile paylaşmıştır.

Ayşe Akınsal (Berta)Oyuncu kadrosu içinde gereğini yerine getirmiştir.

Rejisör;

Rejisör koltuğunda oturan Mustafa Kurt ‘’Hedda Gabler’’ oyun başarısının ötesinde 15 yıla ait bir alışkanlığı idareci koltuğunda yıkmıştır.Oyuncu,yönetmen ve idareci olarak her katmanda tiyatro sanatına tıpkı daha önceki yıllarda ustalarının yaptığı uygulama ile de makamdan bu sanata hizmet edilebileceğini göstermiştir.

Behlüldare Tor ile Gülümser Ergül ; Dekor tasarımında önemli bir düşüncenin yerleştirilmesi ve kostüm tasarımında doğru dönemsel uygulamanın yapılması, renk tonlarında yapılan değerlendirmenin de olumlu katkıları ilebu çalışmalar sahneye başarı ile yansımıştır.

‘’Hedda Gabler’’ üstte ana başlık da belirtiğim bu güzel üçlüye başarılı Oyuncu Kadrosu ,Dramaturgi çalışması, Dekor,Kostüm Tasarımcısı ve diğer Teknik Ekıp çalışanları ile birlikte büyük bir başarıya imza atmıştır.

Şimdilik Başkent Seyircisinin Yaşadığı Bu Sanat Adına Güzelliğin Devamı ile Birlikte Tüm İllerde Yaşanması Dileğimdir.

Füsun AKMEN BALKAYA
Ankara/21/Kasım/2014