annem güneş sezai akmen anısına….

(Çocukluğun Masumiyet Süresinin Sürekli Olmadığının Bilinmesi Unutulmamalıdır)

DÜNYA TİYATRO GÜNÜ 27.Mart.2026 KUTLAMA GÜNÜNE ARMAĞAN OLSUN.

PROJE ÇALIŞMASI

Oyuncu Özge Özder tarafından yönetmen Ersin Umulu’ya atılan kutlama mesajıyla yeni projenin sahnelemeye ilişkin düşüncesi 2024 yılında başlamış. Gönderilen armağan ise üst ana başlıkta adı belirtilen ve söz konusu oyun teksti olmuştu. Bol ödüllü Johnna Adams adlı kadın yazarın, psikolojik ve sosyal temalara ilişkin çalışmalarına örnek olarak eğitim, toplumsal baskı ve şiddet ile toplumsal eleştirinin çocuk anlamında detaylı duruşunu , anne ve öğretmen gibi ana ögeler üzerinden tartışılan ve haklı haksız mesafesini yazar oyunda tamamen ortaya bırakmıştır.

OYUN KONUSU VE…

Oyunun adını Büyük İskender ve ‘Gordion Düğümü’ efsanesinden alması, düğümün çözümünde ortaya çıkan belirsizlik ve öfkenin çözülemezliği, eşit anlamda bilinen bölüşülemezliğinin zor hali yine fark ettirebilecek mi? sorusuyla buluşturmuş ve olası düğümlerin oyuna güç katması anne ve öğretmen katmanında giderek Gidion’un anlaşılamayan özelliğinin ikiliyi zorlaması, önce kendileri sonra birbirleriyle yüzleşmelerini getirmiştir.Chicago banliyösüne ait Lake Forest’de bir okul ve sınıfta anne Corryn’nin oğlu Gidion’un süreli okuldan uzaklaşmasına neden olan durum ile sınıf öğretmeni Clark ile tartışması oyunu başlatır.. Anne eğitimli profesör ünvanı olan bir kadın.Oyunun çözümsel anlamda efsaneye ilişkin ana düğümün , kolay olmayan olayların akışında çözebilecek faktörlerin öfke, korkaklık, sorumluluk ,masumiyet ,sansür vb gergin dokusu üzerine atılan güçlü ve çözümsüzlüğün temeline yerleştirilmiş biraz da çaresizliğin vurgusunu hissettiren naif duyguların çok ötesine yerleşmiş oyunda, fiziksel ve duygusal şiddeti birlikte yaşıyoruz.Özde ve biçimde farklı olan bu iki kadının birbirlerini de doğru anladıkları düşüncesi oyunda anlaşılamayan solukluk içinde duruyor.Olay örgüsünde gizlilik veya bilinmeyenlerin öğretmen ve anne ikilisinde de değerlendirilmesi yine çok farklı! Sorumluluklar başlama,bitme noktasında uzlaşılamayan düğümler gerçeklerin genç öğrencinin yazısında fark edilmesinin ağırlığı yine ahlak ve üstün yetenekli bedende kimin daha iyi sahiplenmesi,fark etmesi gizilde tartışma konusudur..Zor olan ikiliye aslında eşlik eden Gidion’un varlığının baskısı,ağırlığı her iki kadını karşı karşıya getirir.Çözüm farklı çözümsüzlük içinde sıkışan iki kadının gergin yüzleşmesi olmuştur.

YÖNETMEN ERSİN UMULU

Yazarın kendi ilgi alanı içinde psikolojik ve sosyolojik temada , oyun kendi dengesi için yazılmış ve yönetmen tarafında hırpalanmadan aynı gösterge ve düşünce sahneye gelmiş , Umuluda haklı başarıyı kucaklamıştır..Çocuğunu kaybetmiş anne ile öğretmen öğrenci arasında her zaman olabilecek çıkmazların güncelliğini kaybetmeyen yapının sıkıntılı zor anlaşılır hatta ulaşılabilir olmayan hallerini tek perdelik süre içinde ve iki farklı kadın ile yorumlamış. Kimin doğru,yanlış olduğu hususunda tarafsız tutumunu titizlikle bozmadan ve saat gibi işleyen sahne performansında oyuncuların da yolunu açan yönetmen Ersin Umulu ‘nun başarısı görmezden gelinemez. Anlama, yorumlama,sahneye taşıma ,oyuncu seçimi ve gereksiz ayrıntıdan kaçınarak çok çalışmanın getirdiği başarı ancak alkışlarla kendisine teşekkürümüzün ifadesi olabilir.

ÖZGE ÖZDER VE OYUNCULUK MUCİZESİ

Oğlunu kaybetmiş içi rahat olmayan meslek kadını bir annenin aslında kendisiyle hesaplaşmak üzere okula gelmesi. Sınıf öğretmeniyle oğlunun yine sınıfında buluşma eylemi. Gerçekte kapıda başlamayan ve anneyi oraya getiren iç alevin son noktasıdır. Tarifsiz acının ,kendisiyle hesaplaşmasını bitiremeyen annenin iç çığlıklarının tüm bedeninde yarattığı gerginliğin ve ifadesinde oluşan ve hiç değişmeyen mimiklerinin sadece yürüyüşünde saklamaya çalıştığı öfke kontrol ile yoğunluğu mükemmel duygusunu sahneden tüm seyircisine ulaştırmayı başarıyor.Seyircinin buluştuğu tek nokta anne Corryn’in aile, arkadaş, okul ve ebeveyn kavramlarında içsel haykırışlarından sözsel haykırışa geçişiyle birlikte yükselen sorgulamanın seyirciyle birlikte aynı yoğunlukta özsel anlamda devam etmesi olmuştur. Sahnede Özder ile seyircinin Gashane Sahnede birlikteliği oyuna katılımı ,yüksek ve sert gerilimin iyileştiremediği yine seyir yerinde sizi sarsan duyguların en zararsız şekilde göz yaşı getirdiği anlar ötesi bu oyuncu ve oyunculuk karşısında hayranlık ötesi özlenen performansı ancak mucize olarak tanımlayabiliyorsunuz. Oyuncunun biçimsel anlamda da uyumuyla beden dilinde yarattığı ölçü ,hayranlığınızı bir üst katmana taşıyarak üst satırda paylaştığım mucize etiketini oyunculuk anlamında tekrarımızda haklılığımızı vurguluyor.

ÖZGÜR KAYMAK

Sınıf öğretmeni bayan Clark yorucu, düşündürücü, gergin ve en önemlisi eğitim sisteminin çok ciddi anlamda eleştirisiyle öğrenci üzerinden düğümlerle belki mesleğinin en önemli karşılaşmasında sakin ,yapıcı performansıyla sahibi olduğu yerin hakkını korumaya çalışır. Velisi konumunda olan öğrencisinin annesinin gelmesiyle , farklı görüşünü ötelemeyen,tanışık olduğumuz genel yapının kıvrımsız düz ve olumlu olamayan kimliğini başarıyla Kaymak oyunculuğunda buluşuruz..Bir bütünün sistem kompozisyonunda gereğini sahneye taşımasında başarılı olmuştur.

SAHNE TASARIMI

A.Nur Yaman Gashane Sahnede oluşturulan mekanda oyuncu seyirci birlikteliği veya yakınlığı istenilen duygu birliğinin yaşanmasını doğrudan etkilemiş.Sınıf oluşumunda renklerin seçimi ,dekor parçaları ,resimler vb tüm aksesuarlarla renklendirilmiş olması,resimlerin konu içerikleri seçimi ,kostümlerin renk ve tarz olarak yine seçimi ,Fatih Mehmet Haroğlu Işık tasarımında tüm duygulara eşlik edici ve destekleyici,Barış Manisa Müzik uygulamasında,Yunus Nalcı özellkle zil sesi uygulaması özeninde oyuna olumlu desteklerini vermişler, DRAMATURG VE YÖNETMEN YRD Hatice Yurtduru ve Ercan Demirhan,Yasemin Tunca Şimşek,Çiğdem Gürel ile tüm emeği geçenlere teşekkürlerimi iletmek isterim.
DÜNYA TİYATRO GÜNÜ 27.MART .2026 Bu kutlama gününe, izleme şansımı değerlendirerek “GİDİON’UN DÜĞÜMÜ” Oyununu akademisyen eleştirmen kimliğimle yine bu güne kendi adıma armağan ediyorum.

Kutlu Olsun.

Füsun Akmen Balkaya/ Gashane Sahne -2026